تاریخچه ایران خودرو

ایران خودرو

تاریخچه ایران خودرو 

تاریخچه ایران خودرو به عنوان بزرگترین خودروساز فعلی خاورمیانه- البته در کمیت و نه کیفیت- پر است از فراز و نشیب‌ها، پیروزی‌ها و شکست‌ها.

لوگو قدیمی ایران خودرو

لوگو ایران خودرو پیش از نمونه فعلی این شکلی بود.

۱۰۰ میلیون ریال

این خودروساز در مرداد ۱۳۴۱ با هزینه اولیه تنها ۱۰ میلیون تومان توسط برادران خیامی بنا نهاده شد و کارش در ابتدا مونتاژ اتوبوس‌های مرسدس بنز بود. اما ایران ناسیونال آن روزها و ایران خودرو امروز کمی بعد با شرکت روتس انگلستان برای تولید مدل Arrow یا همان پیکان خودمان به توافق رسید و به این ترتیب این کمپانی قدم در راهی بی بازگشت گذاشت، تولید انبوه خودرویی ارزان و در دسترس برای همه ایرانیان!

از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۷ پیکان در مدل‌های مختلف کار، لوکس، جوانان، استیشن و وانت و اتوبوس در مدل‌های اتوبوس ۳۰۲ شهری، بیابانی و سوپرلوکس و مینی‌بوس و آمبولانس در این کمپانی به تولید می‌رسید. افزایش تولید از سال ۱۳۴۶ آغاز شد و سرانجام در سال ۱۳۵۶ حدود ۹۸ هزار دستگاه پیکان خط تولید ایران ناسیونال را ترک کردند.

درخصوص این شرکت معظم و فراز و نشیب‌های آن مطالب بسیاری به رشته تحریر درآمده و قصد ما قلمفرسایی در این خصوص نیست. در این نوشتار قصد داریم مروری کوتاه داشته باشیم بر خوب و بد این شرکت طی سال‌های حیات آن.

ایران خودرو

فراز و نشیب

ایران خودرو در سال ۵۶ قرار بود محصولی با نام پژو ۳۰۵ را جایگزین پیکان قدیمی کند. اما با پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی این موضوع برای همیشه منتفی شد و در عوض آن تولید نمونه‌ای فیس لیفت از پیکان در دستور کار قرار گرفت. خودرویی که به پیکان چراغ بنزی شهرت یافت و تا ابتدای سال ۱۳۸۴ روی خط تولید ایران خودرو قرار داشت.

البته این خودرو در برهه‌ای کوتاه به موتور پژو ۵۰۴ و گیربکس ۵ سرعته مجهز شد. خودرویی که نیامده با کمبود تیراژ موتور در انبار پژو بایگانی و البته به پیکاژو مشهور شد.

پژو 305

پژو ۳۰۵ قرار بود جایگزین پیکان شود اما هرگز این اتفاق نیفتاد.

پیکان چراغ بنزی

آخرین نسخه پیکان مشهور به چراغ بنزی. این عکس برای این مدل تبدیل به شناسنامه‌ای جهانی شده است.

آریسان

وانت پیکان در قالبی جدید با نام آریسان همچنان عرضه می‌شود و پیکان سال‌ها پس از توقف عرضه زیر چهره ۴۰۵ GL با نام‌های RD و روآ تولید می‌شد.

بازگشت با ۴۰۵

این کمپانی طی دهه ۶۰ و با وجود جنگ تحمیلی چندان فروغی نداشت و به تولید محصولات قدیمی می‌پرداخت. اما با پایان جنگ و آغاز دوران سازندگی به مرور محصولاتی چون پژو ۴۰۵ که در زمان خود خودرو روز و سال اروپا بود راهی خط تولید ایران خودرو شدند. خودرویی که در انتهای دهه ۷۰ و آغاز دهه ۸۰ شمسی پایه اصلی محصولات این شرکت شد.

پژو پارس

پژو پارس به عنوان محصولی زیبا و کم بنیه از نظر فنی یکی از موفق ترین محصولات ایران خودرو به حساب می‌آید.

پردیس

در اواخر دهه ۷۰ شمسی ایران خودرو انواع گوناگونی از طرح‌های بر پایه سمند را به صورت پروتوتایپ در نمایشگاه خودرو تهران به نمایش گذاشت.

تا جایی که پژو پرشیا– که بعدها به علت مسائل حقوقی پارس لقب گرفت- و سمند به عنوان خودرو ملی روی پلت فرم این خودرو شکل گرفتند و به مرور دیگر اعضای خانواده خودروهای ملی ایران خودرو که در خارج از ایران با نام IKCO شناخته می‌شود نیز روی این پلت‌فرم سوار شدند. سدان‌هایی که آنها را با نام سورن و دنا می‌شناسیم.

 

سمند و سورن

سمند و سورن به عنوان نسل دوم سمند تیپ‌های مختلفی به بازار ایران و جهان عرضه شدند.

دنا در ابتدا به عنوان نسل سوم سمند اما با همان استایل بدنه عرضه شد. ولی چندی بعد ایران خودرو مدل پلاس این خودرو را با تغییراتی نسبتا بنیادین به بازار عرضه کرد.

  • هاچ بک داغ

البته ایران خودرو در ابتدای دهه ۸۰ مونتاژ یک محصول جذاب و به روز دیگر از پژو را نیز آغاز کرد. هاچ بک داغ آن روزهای پژو با نام ۲۰۶ که بسیاری این محصول و فروش بالای آن را یک تنه دلیل عدم نیاز گروه خودروسازی پژو-سیتروئن به ادغام با سایر خودروسازان جهانی در پایان قرن بیستم می‌دانند. تب داغی که آن روزها به شدت مرسوم بود.

جالب است که پلت فرم پژو ۲۰۶ نیز در نهایت سرنوشتی مشابه ۴۰۵ پیدا کرد و ایران خودرو محصولات دیگری چون پژو ۲۰۶ صندوقدار، رانا به عنوان یک برند ملی، پژو ۲۰۷i و اخیرا پژو ۲۰۷ صندوقدار را بر اساس آن بنا نهاد.

سمند در کارمگزین

تست درایو سمند توسط نشریه معتبر کارمگزین انگلیس در سال ۲۰۱۷

سال‌های پایانی دهه ۸۰ شمسی و آغازین دهه ۹۰ را باید دوران سردرگمی ایران خودرو دانست. خودروسازی که بدون یک استراتژی مشخص از طرفی برندهای ملی خود را توسعه می‌داد. از سوی دیگر برای نمونه به مونتاژ خودرویی نسبتا گران از برند سوزوکی ژاپن با نام گرندویتارا به‌صورت CKD می‌پرداخت. کمی بعد نیز محصولات چینی مانند هایما S7 و S5 و دانگ فنگ H30 کراس به سبد محصولات این خودروساز افزوده شدند تا سردرگمی ایران خودرو به حد اعلا برسد.

هایما S5

هایما S5 را باید یکی از محصولات موفق ایران خودرو دانست.

جالب است بدانید که در نیمه دهه ۸۰ شمسی ایران خودرو با تاسیس شرکتی مشترک با مرسدس بنز به نام تاپ خودرو مرسدس‌های روزآمد کلاس E را در تیراژ قابل قبول در ایران با کیفیتی مثال زدنی مونتاژ کرد و توانمندی‌های بالای خود را به اثبات رساند.

سمند در منوتو

تست ایمنی سمند در برنامه رپرتاژ شبکه فارسی زبان منوتو و عملکرد این خودرو در این آزمون مخالفان و موافقان بسیاری داشت.

پسابرجام و رویای نقش بر آب

با پیروزی مذاکرات ایران و ۵+۱ در سال ۱۳۹۴ و آغاز دورانی که آن را با نام پسابرجام می‌شناسیم، ایران خودرو جانی دوباره یافت. این شرکت به همراه پژو یک شرکت مشترک تازه تاسیس کردند که ایکاپ نام گرفت و قرار شد محصولات به روز این کمپانی از جمله پژو ۲۰۰۸، ۲۰۸، ۵۰۸ و نمونه پیش از فیس لیفت ۳۰۱ بر پایه این قرارداد توسط این کمپانی عرضه شود.

 
پژو 301 فیس لیفت 2017

این ویرایش از پژو ۳۰۱ قرار است به صورت داخلی سازی شده از شهریور ۹۸ به بازار بیاید.

از سوی دیگر ایران خودرو با بزرگان تولید قطعات فنی دنیا برای طراحی و تولید پلت فرم اختصاصی خود به توافقی ویژه رسید. اما امان از خلف وعده رئیس جمهوری روان پریش ایالات متحده آمریکا که کشورش را یکطرفه از برجام خارج کرد و تحریم‌ها را بازگرداند. بازگشت تحریم‌ها نیز ایران خودرو را بار دیگر در موضع ضعف فرو برد و همه وعده‌های دوران پسا برجام ملغی اعلام شد. حتی رنو نیز که همکاری اش با ایران خودرو به مونتاژ نسخه‌های دنده دستی و اتوماتیک تندر ۹۰ در نسخه‌های سدان و اندک تعداد وانت و ون محدود می‌شد، دست این خودروساز بزرگ را به قول معروف در پوست گردو گذاشت و ایران را ترک کرد.

  • موضع ضعف

در شرایط فعلی ایران خودرو چه در بخش تولیدات سواری و چه در زیر مجموعه سنگین ساز خود با نام ایران خودرو دیزل به شدت در موضع ضعف قرار دارد. اما گذشته ثابت کرده این خودروساز بزرگ همیشه راهی برای برون رفت از سایه تحریم‌ها و بازگشت به میدان خواهد یافت.

بنابراین به نظر می‌رسد طی سال‌های آینده باید شاهد گسترش برندهای ملی این خودروساز و حتی عرضه محصولات ملی در کلاس‌های جدید مانند کراس اوور باشیم. خبر خوش دیگر این‌ که ایران خودرو به توانایی تولید پژو ۳۰۱ فیس لیفت تحت لیسانس و داخلی سازی بالا دست یافته و از شهریور ماه امسال شاهد عرضه این خودرو به بازار تشنه این روزها خواهیم بود.

دنا خزر

تولید دنا با برند محلی خزر در سایت نفتچاله آذربایجان از سال گذشته کلید خورده است.

همچنین اخبار جسته و گریخته خبر از عرضه نسخه دنده اتوماتیک دنا پلاس به بازار می‌دهند. خودرویی که گیربکس آن قرار بود توسط شرکت پانچ بلژیک طراحی شود اما به نظر می‌رسد پروژه آن به سبب تحریم‌ها سر از هیوندای کره جنوبی درآورده.

پتانسیل نهفته

ایران خودرو با وجود همه ضعف‌ها، بدعهدی‌ها، نواقص آشکار مدیریتی و مواردی مانند اینها همچنان یکی از آینده‌دارترین خودروسازان ایران است و به نظر می‌رسد با یک اصلاح مسیر و تدوین استراتژی مشخص می‌تواند خیلی زودتر از تصور به خودروسازی بزرگ و قابل احترام در خاورمیانه و شمال آفریقا، آسیای میانه، اروپای شرقی و آمریکای لاتین بدل شود. موضوعی که طی دست کم دو دهه گذشته پتانسیل‌های آن به اثبات رسیده است.

گنو

رندر پیشنهادی طراح ایرانی (مرتضی آلاد) برای شاسی بلند آینده ایران خودرو با نام گنو.

 

Previous «
Next »

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

من را از طریق ایمیل از پاسخ به دیدگاهم باخبر کن! بدون ارائه دیدگاه هم می‌توانید از دیدگاه های جدید در این مطلب باخبر شوید. اشتراک

اینستاگرام

اخبار